
چگونه در زمستان از خشکی پوست جلوگیری کنیم؟
منتشر شده در 1405/08/25قشنگ شو- با سرد شدن هوا، بسیاری از افراد با مشکلاتی مانند خشکی، خارش، پوستهپوسته شدن، قرمزی و ترکخوردگی پوست مواجه میشوند. کاهش رطوبت هوا در روزهای سرد، استفاده از وسایل گرمایشی و دوش گرفتن با آب داغ از مهمترین عواملی هستند که میتوانند رطوبت طبیعی پوست را کاهش دهند.
به گزارش قشنگ شو، با این حال، خشکی پوست در زمستان اجتنابناپذیر نیست. متخصصان پوست با تأکید بر اصلاح عادتهای روزمره، انتخاب مرطوبکننده مناسب و مراقبت از سد دفاعی پوست، راهکارهایی را توصیه میکنند که میتوانند از بروز این مشکل جلوگیری کنند و حتی خشکی شدید را بهبود ببخشند.
چرا پوست در فصل زمستان خشکتر میشود؟
پوست برای حفظ رطوبت و محافظت از بدن در برابر عوامل محیطی، به یک سد دفاعی طبیعی متکی است. این سد از سلولهای سطحی پوست و ترکیبات چربی بین آنها تشکیل شده و مانع از دست رفتن بیش از اندازه آب میشود. وقتی این ساختار آسیب ببیند یا رطوبت محیط کاهش پیدا کند، آب بیشتری از سطح پوست تبخیر میشود و علائم خشکی ظاهر میشوند.
در فصل زمستان، چند عامل بهطور همزمان این وضعیت را تشدید میکنند. نخست اینکه هوای سرد معمولاً رطوبت کمتری دارد و در نتیجه پوست سریعتر آب از دست میدهد. دوم، استفاده از بخاری، شوفاژ و سایر وسایل گرمایشی، رطوبت هوای داخل خانه را کاهش میدهد. در کنار این عوامل، دوش گرفتن طولانی با آب داغ، شستوشوی مکرر با صابونهای قوی و استفاده از محصولات حاوی الکل و عطر میتوانند چربیهای محافظ سطح پوست را از بین ببرند.
نتیجه این فرایند ممکن است به شکل احساس کشیدگی پوست، زبری، خارش، پوستهریزی و در موارد شدیدتر ترکهای دردناک و حتی خونریزی ظاهر شود. دستها، صورت، لبها، ساق پا و آرنج از نواحی آسیبپذیرتر در برابر خشکی زمستانی هستند.
7 راهکار مؤثر برای جلوگیری از خشکی پوست در زمستان
1. مدت و دمای حمام را کاهش دهید
یکی از سادهترین راههای جلوگیری از خشکی پوست، تغییر عادت حمام کردن است. آب داغ اگرچه در روزهای سرد احساس خوشایندی ایجاد میکند، اما میتواند چربیهای طبیعی و محافظ پوست را از بین ببرد. متخصصان آکادمی پوست آمریکا توصیه میکنند مدت حمام یا دوش گرفتن به 5 تا 10 دقیقه محدود شود و بهجای آب داغ از آب ولرم استفاده کنید.
همچنین بهتر است از صابونهای قوی و شویندههایی که کف زیادی تولید میکنند، کمتر استفاده کنید. شویندههای ملایم و بدون عطر انتخاب مناسبتری برای پوست خشک و حساس هستند. پس از حمام نیز بهجای کشیدن حوله روی پوست، آن را بهآرامی خشک کنید.
2. بلافاصله بعد از حمام از مرطوبکننده استفاده کنید
مهمترین اقدام برای حفظ رطوبت پوست در زمستان، استفاده منظم از مرطوبکننده است. بهترین زمان برای این کار، زمانی است که پوست هنوز کمی رطوبت دارد؛ یعنی درست بعد از حمام یا شستوشوی صورت و دستها.
مرطوبکنندهها با سازوکارهای متفاوتی به حفظ آب پوست کمک میکنند. برخی مانند گلیسیرین و هیالورونیک اسید، مواد جاذب رطوبت هستند و به جذب آب کمک میکنند. ترکیباتی مانند سرامیدها نیز در ترمیم سد دفاعی پوست نقش دارند. از سوی دیگر، وازلین و روغنهای معدنی با ایجاد یک لایه محافظ، تبخیر آب از سطح پوست را کاهش میدهند.
برای پوست خشک، کرمها و پمادهای غلیظ معمولاً انتخاب مناسبتری از لوسیونهای رقیق هستند. محصولاتی حاوی سرامید، گلیسیرین، شیباتر یا پترولاتوم میتوانند گزینههای مناسبی باشند. بهتر است مرطوبکننده را در طول روز، بهویژه پس از شستوشو و هر زمان که پوست احساس خشکی میکند، تجدید کنید.
3. رطوبت هوای خانه را تنظیم کنید
استفاده مداوم از وسایل گرمایشی میتواند هوای خانه را خشک کند و زمینه از دست رفتن رطوبت پوست را فراهم کند. استفاده از دستگاه بخور سرد یا مرطوبکننده هوا میتواند به بهبود شرایط کمک کند.
بر اساس توصیه کلینیک مایو، رطوبت نسبی مناسب برای فضای داخلی خانه معمولاً حدود 30 تا 50 درصد است. برای اندازهگیری دقیقتر میتوان از رطوبتسنج استفاده کرد. افزایش بیش از اندازه رطوبت نیز توصیه نمیشود، زیرا احتمال رشد کپک و مایتهای گردوغبار را افزایش میدهد.
نکته مهم این است که مخزن دستگاه بخور باید مرتب تخلیه و تمیز شود. آب دستگاه را بهطور مرتب تعویض کنید و مطابق دستورالعمل سازنده، آن را بشویید تا از تجمع باکتری و قارچ جلوگیری شود.
4. از پوست دست و صورت در برابر سرما محافظت کنید
دستها و صورت بیش از سایر بخشهای بدن در معرض هوای سرد و باد قرار دارند. به همین دلیل، در روزهای سرد استفاده از دستکش و پوشاندن بخشهای حساس صورت میتواند به کاهش خشکی کمک کند.
برای شستوشوی ظروف، نظافت خانه و کارهایی که تماس طولانی با آب و مواد شوینده دارند، از دستکش محافظ استفاده کنید. پس از هر بار شستن دستها نیز کرم مرطوبکننده بزنید. برای لبها، بالم لب ساده و بدون مواد محرک یا لایهای نازک از وازلین مناسب است. لیسیدن لبها برای رفع خشکی، برخلاف تصور رایج، میتواند وضعیت آنها را بدتر کند.
5. محصولات مراقبت از پوست را در زمستان تغییر دهید
محصولی که در تابستان برای پوست مناسب بوده، ممکن است در روزهای سرد کارایی کافی نداشته باشد. با کاهش رطوبت هوا بهتر است از کرمهای غلیظتر استفاده کنید و مصرف محصولات تحریککننده را کاهش دهید.
صابونهای عطری، محصولات حاوی الکل، اسکرابهای زبر و برخی ترکیبات لایهبردار مانند آلفاهیدروکسیاسیدها و بتاهیدروکسیاسیدها ممکن است خشکی و تحریک پوست را تشدید کنند. رتینوئیدها نیز در برخی افراد باعث افزایش خشکی و حساسیت میشوند. اگر پوستتان در زمستان حساستر شده است، بهتر است مصرف این محصولات را با نظر متخصص پوست تنظیم کنید.
6. ضدآفتاب را در زمستان کنار نگذارید
یکی از اشتباهات رایج در فصل سرد، کنار گذاشتن ضدآفتاب است. اشعه فرابنفش خورشید حتی در روزهای ابری نیز میتواند به پوست آسیب برساند. بازتاب نور خورشید از سطح برف نیز میزان مواجهه با اشعه فرابنفش را افزایش میدهد.
استفاده از ضدآفتاب طیف گسترده با SPF حداقل 30 برای نواحی در معرض نور، از جمله صورت و دستها، توصیه میشود. اگر مدت زیادی بیرون از خانه هستید، ضدآفتاب را هر دو ساعت یکبار و پس از تعریق یا شستوشو تجدید کنید.
7. تغذیه متعادل و نوشیدن آب کافی را فراموش نکنید
سلامت پوست به دریافت مواد مغذی کافی وابسته است. اسیدهای چرب ضروری، ویتامینها و پروتئین در حفظ عملکرد طبیعی سلولهای پوستی نقش دارند. مصرف ماهیهای چرب، گردو، تخممرغ، سبزیجات، میوهها و مغزها میتواند بخشی از نیازهای تغذیهای بدن را تأمین کند.
نوشیدن آب کافی نیز برای حفظ عملکرد طبیعی بدن ضروری است؛ با این حال، نوشیدن آب بیش از نیاز بدن بهتنهایی درمان خشکی پوست نیست. در واقع، برای جلوگیری از خشکی زمستانی باید در کنار تغذیه مناسب، مراقبت موضعی و استفاده از مرطوبکننده را جدی گرفت.
چه زمانی خشکی پوست به مراجعه به پزشک نیاز دارد؟
خشکی خفیف پوست معمولاً با اصلاح عادتهای مراقبتی و استفاده منظم از مرطوبکننده بهبود پیدا میکند. اما اگر خارش شدید، قرمزی مداوم، التهاب، ترکهای عمیق، خونریزی یا زخم ایجاد شود، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید.
همچنین اگر خشکی پوست با وجود مراقبتهای خانگی ادامه پیدا کند یا بهطور مکرر بازگردد، نباید آن را صرفاً به سردی هوا نسبت داد. بیماریهایی مانند اگزما و پسوریازیس، برخی داروها و بعضی مشکلات زمینهای میتوانند باعث خشکی شدید پوست شوند و به درمان اختصاصی نیاز داشته باشند.
در نهایت، پیشگیری از خشکی پوست در زمستان بیش از آنکه به خرید محصولات گرانقیمت وابسته باشد، به رعایت چند عادت ساده بستگی دارد: حمام کوتاه با آب ولرم، استفاده منظم از مرطوبکننده، محافظت در برابر سرما و تنظیم رطوبت هوای خانه. رعایت همین نکات میتواند به حفظ سد دفاعی پوست و کاهش خارش، التهاب و ترکخوردگی در روزهای سرد کمک کند.
